Tại Kỳ họp bất thường lần thứ 5, với đa số đại biểu Quốc hội tán thành, Quốc hội khoá XV đã chính thức qua dự Luật Đất đai sửa đổi với rất nhiều nội dung mới gồm 16 chương và 260 điều.
Chính thức thông qua Luật Đất đai sửa đổi
Sáng ngày 18-1, với đa số đại biểu tán thành (432/477 đại biểu có mặt, chiếm 87,63% tổng số đại biểu Quốc hội), Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Đất đai (sửa đổi). Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2025, trừ một số quy định cụ thể. Đồng thời, tiếp thu ý kiến đại biểu, trên cơ sở đề xuất của Chính phủ, dự thảo luật quy định hiệu lực sớm đối với điều 190 và điều 248 từ ngày 1-4-2024.
Theo đó, Luật Đất đai là đạo luật quan trọng, giữ vai trò trung tâm trong hệ thống pháp luật về đất đai, có mối quan hệ với nhiều quy định khác của pháp luật; tác động đến mọi mặt của đời sống kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường của đất nước.
Luật Đất đai đã được hoàn thiện, tiếp nhận trên 12 triệu lượt ý kiến của người dân, cử tri cả nước, với 16 chương, 260 điều. Trong đó sửa đổi, bổ sung 180/212 điều của Luật Đất đai năm 2013 và bổ sung mới 78 điều đã thể chế đúng chủ trương của Đảng, tháo gỡ được khó khăn, vướng mắc đã chỉ ra trong quá trình tổng kết thi hành Luật Đất đai.
Hiên nay, Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 16 chương, 260 điều, tăng thêm 2 chương so với Luật Đất đai năm 2013 (bổ sung thêm 1 chương quy định về phát triển quỹ đất và tách chương thu hồi đất, trưng dụng đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư thành 02 chương. Sửa đổi, bổ sung 180 điều, bổ sung mới 78, bỏ 30 Điều (do gộp 13 điều; bỏ 13 điều và tách 4 điều).
Một số điểm mới nổi bật trong Luật Đất đai (sửa đổi)
Đối vấn về đề thu hồi, bồi thường hỗ trợ tái định cư, Luật đã quy định cụ thể các trường hợp nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Trường hợp các dự án mà Nhà nước sẽ thu hồi: Xây dựng công trình công cộng; xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, công trình sự nghiệp; các trường hợp khác, bao gồm nhiều nhóm tiêu chí như: nhà ở, khu sản xuất, phát triển quỹ đất, khoáng sản, công trình ngầm và các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để đấu giá, đấu thầu nhằm tăng thu ngân sách.
Luật cũng quy định rõ về trình tự, thủ tục thu hồi đất để phát triển kinh tế xã hội vì lợi ích quốc gia công cộng với nhiều điểm mới, bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, minh bạch, kịp thời và đúng quy định của pháp luật; vì lợi ích chung của cộng đồng và vì sự phát triển bền vững, văn minh và hiện đại của cộng đồng, của địa phương.
Qua đó, các bước thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất đảm bảo nguyên tắc có sự tham qua của người dân ở các giai đoạn,trước khi thu hồi đất, người dân phải được bồi thường, bố trí chỗ tái định cư hợp lý.
Trong trường hợp giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, Luật đã quy định cụ thể các trường hợp giao đất không thông qua đấu giá thầu và các trường hợp giao đất không thông qua đấu giá đấu thầu và các trường hợp phải thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất, quy định cụ thể các trường hợp cho thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê theo đúng tinh thần của Nghị quyết số 18 của Trung ương.
Luật quy định cụ thể điều kiện, thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, phân cấp thẩm quyền chấp thuận việc chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng sản xuất, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh. Ngoài ra, các hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp thì căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất cấp huyện đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt để cho phép chuyển mục đích sử dụng đất.
Bên cạnh đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng báo cáo tiếp thu, giải trình về nội dung về quyền của tổ chức kinh tế, đơn vị sự nghiệp công lập sử dụng đất do Nhà nước cho thuê đất thu tiền hằng năm, bảng giá đất…
>>> Xem thêm: Thị trường bất động sản từng bước phục hồi, niềm tin của người mua nhà quay trở lại
