Chủ tịch UBND TP HCM cho biết TP. HCM sẽ cố gắng giải ngân đạt 95% vào cuối năm, với mục tiêu phải giải ngân thêm 45.790 tỷ đồng trong 4 tháng còn lại, gần bằng tổng mức đầu tư của cả hai năm 2021 và 2022. Điều này đòi hỏi TP HCM phải chi tiêu hơn 381,5 tỷ đồng mỗi ngày.
Tuy nhiên, cho đến ngày 25/8, TPHCM chỉ mới giải ngân hơn 19.280 tỷ đồng. Đạt hơn 28% so với kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, mặc dù đã có sự cải thiện so với cùng kỳ năm 2022 nhưng con số này chưa đạt như kỳ vọng ban đầu, thuộc nhóm địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp, mặc dù đã rất quyết liệt trong những tháng đầu năm.
Chủ tịch UBND TP HCM – Ông Phan Văn Mãi đã chia sẻ nguyên nhân chính cho tình trạng này là do khó khăn trong việc giải phóng mặt bằng. “Nhiều quận và huyện phải tìm kiếm đơn vị thẩm định giá, vì 1 số không mặn mà tham gia”, ông nói. Đơn cử, tại dự án nút giao thông Mỹ Thuỷ và An Phú (vốn đầu tư lần lượt là 3.622 tỷ đồng và hơn 3.400 tỷ đồng thuộc TP Thủ Đức), thành phố đã phải mất 60 ngày mới chọn được đơn vị thẩm định giá. Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại huyện Bình Chánh khi tìm đơn vị có khả năng đáp ứng 3 tiêu chí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Ngoài ra, việc xử lý hồ sơ pháp lý cho nhà đất cũng phức tạp và kéo dài thời gian, thậm chí cả tháng. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm (điện, cấp thoát nước, viễn thông) tại địa phương được xây dựng qua nhiều thời kỳ, đồng thời phức tạp, gây khó khăn trong việc di dời và tái lập để bàn giao mặt bằng.
Còn số dự án tại TPHCM đang gặp khó khăn trong việc giải ngân (chỉ có 0-10% đã được giải ngân) chủ yếu là các dự án mới và sẽ khởi công sau khi hoàn thành thủ tục bồi thường hoặc đấu thầu.
Bên cạnh các vấn đề liên quan đến giải phóng mặt bằng, tiến độ thi công xây dựng cũng chậm hơn do nguồn lực của các nhà thầu khó khăn sau đại dịch. Nhiều chủ đầu tư chưa triển khai dự án một cách khoa học và hiệu quả. Điều này dẫn đến tình hình chậm tiến độ ở một số dự án trong nội đô như nút giao thông An Phú, hầm chui Nguyễn Văn Linh – Nguyễn Hữu Thọ, nơi mật độ giao thông lớn, và việc di dời và đảm bảo giao thông là rất phức tạp.
Để khắc phục những khó khăn này, TP HCM đã uỷ quyền cho các quận, huyện và TP Thủ Đức để tự phê duyệt hệ số điều chỉnh giá đất, từ đó đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và giải ngân. Ví dụ, sau khi duyệt hệ số điều chỉnh giá đất cho dự án nâng cấp và mở rộng đường Dương Quảng Hàm (quận Gò Vấp) vào ngày 6/7, chỉ trong 1 tháng sau đó đã giải ngân được 847 tỷ đồng trên 1.750 tỷ đồng. 7 tháng trước đó, tỷ lệ giải ngân của TPHCM chỉ là 0%.
Ngoài ra, việc Nghị quyết 98 về cơ chế đặc thù cho thành phố sẽ giúp tăng tốc giải ngân đầu tư công. TP HCM sẽ có cơ sở ban hành danh mục các dự án thực hiện, từ đó triển khai trước một bước việc điều tra, khảo sát, xác minh nguồn gốc đất và gỡ vướng cho việc giải phóng mặt bằng.
>>> Xem thêm: 4 dự án hạ tầng sắp triển khai – Đòn bẩy tăng giá bất động sản khu Tây Sài Gòn
