Văn phòng Chính phủ vừa ban hành văn bản truyền đạt chỉ đạo của Phó thủ tướng Trần Hồng Hà về việc chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Cảng trung chuyển quốc tế cửa ngõ Sài Gòn (Cảng Cần Giờ), dựa trên Báo cáo thẩm định đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư từ phía Bộ KH – ĐT.
Các nội dung chính của Dự án Cảng trung chuyển quốc tế cửa ngõ Sài Gòn được Bộ KH-ĐT kiến nghị Thủ tướng phê duyệt gồm: vốn đầu tư tối thiểu 50.000 tỉ đồng; vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư đảm bảo không thấp hơn 15% tổng vốn đầu tư dự án; thời hạn hoạt động không quá 50 năm; nhà đầu tư phải giải ngân vốn đầu tư trong thời hạn 5 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đầu tư; hình thức lựa chọn nhà đầu tư do UBND TP.HCM thực hiện theo quy định tại khoản 7, điều 7, Nghị quyết số 98/2023/QH15…

Theo đó, Phó thủ tướng sẽ chủ trì cuộc họp để thảo luận về đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư cho dự án này trong thời gian sớm nhất. Nhằm đảm bảo chất lượng nội dung cho cuộc họp, Phó thủ tướng yêu cầu các Bộ: GTVT, TN-MT, NN-PTNT, Ngoại giao, Quốc phòng, dựa trên chức năng và nhiệm vụ của mình, đưa ra ý kiến cụ thể về các kiến nghị và đánh giá trong Báo cáo thẩm định của Bộ KH-ĐT.
Bộ KH-ĐT nhấn mạnh: “Dự án Cảng trung chuyển quốc tế cửa ngõ Sài Gòn khi được triển khai thành công, sẽ bổ sung tiềm năng của hệ thống cảng biển hiện hữu; tương hỗ và khai thác tốt nhất tiềm năng của cụm cảng biển số 4 trở thành một trung tâm trung chuyển quốc tế; khẳng định vị thế và định vị quốc gia của VN trên bản đồ hàng hải quốc tế với vai trò trung tâm trung chuyển vận tải, logistics lớn của khu vực và thế giới. Dự án còn giúp VN trở thành khâu quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nâng cao vị thế đối ngoại, nâng cao sức cạnh tranh quốc gia và có tính chất, ý nghĩa quan trọng về quốc phòng, an ninh, kinh tế biển”.
Nhìn lại hành trình của Cảng quốc tế Cần Giờ, với tổng mức đầu tư gần 5 tỉ USD, tiến độ thúc đẩy siêu dự án này phải được gọi là “thần tốc”. Lần đầu tiên người dân TP.HCM nghe tới “Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ” là khi UBND TP báo cáo Thủ tướng Chính phủ về đề xuất đầu tư dự án do Tập đoàn MSC/TIL (tập đoàn vận tải biển lớn nhất thế giới) cùng Tổng công ty hàng hải VN – CTCP (VIMC) và Cảng Sài Gòn nghiên cứu vào tháng 7.2022. Chỉ vài tháng sau, từ cuối năm 2022, trong kế hoạch phát triển hệ thống hạ tầng cảng biển trên địa bàn đến năm 2030 của UBND TP.HCM, đầu tư cảng container trung chuyển quốc tế tại Cần Giờ đã nằm trong hạng mục ưu tiên nghiên cứu quy hoạch.

Ngay từ những tháng đầu tiên của năm 2023, việc xây dựng “siêu cảng” tỉ USD này đã liên tục được đề cập. UBND TP cùng đơn vị nghiên cứu đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo chuyên môn để lấy ý kiến chuyên gia hoàn thiện đề án nghiên cứu, cũng như truyền thông cho người dân hiểu mục tiêu và quy mô của dự án. Sau đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu TP.HCM nhanh chóng hoàn thiện đề án, trình Chính phủ trước quý 4. Đến tháng 8.2023, toàn bộ ý tưởng về một trung tâm trung chuyển cho các tàu mẹ (sức chở 10.000 – 24.000 TEU) đặt tại huyện đảo Cần Giờ đã được trình bày chi tiết trong tờ trình gửi Thủ tướng.
Tiến độ triển khai “thần tốc” bởi siêu cảng Cần Giờ là dự án được lãnh đạo TP.HCM đặt rất nhiều kỳ vọng để đẩy mạnh kinh tế biển, cảng biển gắn với chuỗi đô thị biển. Trong đó, vịnh Cần Giờ là cơ hội tạo bước ngoặt, thay đổi phương thức phát triển của TP, chuyển từ tăng trưởng dựa trên đất đai sang dựa vào biển.
Thời cơ là yếu tố mà PGS-TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế VN, đặc biệt lưu ý đối với dự án Cảng Cần Giờ. Ông nhấn mạnh “việc phát triển Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ cần phải đặt trong tầm, thế của đất nước ở giai đoạn này để thấy đây là cơ hội lịch sử, là thời cơ không cho phép chậm trễ”.
So với các cảng biển lớn xây dựng sau này, cảng Sài Gòn hiện nay trở nên nhỏ bé, khiêm tốn. Song, đầu thế kỷ 20, Sài Gòn đã là thương cảng hàng đầu của vùng Viễn Đông, là cửa ngõ ra thế giới cho 75% lượng hàng hóa xuất khẩu của xứ Đông Dương. TP.HCM đang quyết tâm giành lại vị thế đó. Vì thế, lãnh đạo TP dự kiến ngay sau khi nhận được “cái gật đầu” của Chính phủ sẽ lập tức huy động nguồn lực, mục tiêu sớm khởi công dự án từ năm 2025 để đưa vào khai thác cảng Cần Giờ từ 2027.
>>>Xem thêm: TP. HCM khẩn trương gỡ vướng, sớm khép kín vành đai 2 đoạn qua TP.Thủ Đức