Theo thông tin từ Cục Đường sắt Việt Nam, Bộ Giao thông Vận tải đã trình Ban cán sự Đảng Chính phủ Đề án đường sắt Bắc – Nam tốc độ cao 350km/h, dự kiến sẽ được gửi đến Bộ Chính trị để lấy ý kiến. Bộ đang gấp rút hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi của dự án để trình Quốc hội xem xét và quyết định chủ trương đầu tư tại kỳ họp vào tháng 10 tới.
Song song với việc đẩy nhanh tiến độ thi công các tuyến đường bộ cao tốc, ngành giao thông vận tải (GTVT) đang nỗ lực hoàn thiện Đề án Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Mục tiêu là khởi công dự án trong thời gian sớm nhất để tạo bước đột phá cho hạ tầng giao thông của Việt Nam.
Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, lãnh đạo Cục Đường sắt Việt Nam cho biết, sau quá trình nghiên cứu kỹ lưỡng và nhận được góp ý từ các tổ chức và cơ quan trong và ngoài nước, Bộ GTVT đã cơ bản hoàn thành đề án về đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.
Dự án có tổng chiều dài 1.541km, bao gồm đường đôi khổ 1.435mm, điện khí hóa và thiết kế để đạt tốc độ 350km/h. Tuyến đường sẽ bắt đầu từ ga Ngọc Hồi (Hà Nội), đi qua 20 tỉnh, thành phố và kết thúc tại ga Thủ Thiêm (TP. HCM), với 23 ga khách và 5 ga hàng.
Bộ GTVT dự kiến sẽ tập trung nguồn lực để khởi công hai đoạn dự án Hà Nội – Vinh và TPHCM – Nha Trang, với tổng chiều dài khoảng 642km vào cuối năm 2027. Đoạn Vinh – Nha Trang dài khoảng 899km sẽ được khởi công trước năm 2030 và hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035.
Theo thông tin từ Cục Đường sắt, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đang được gấp rút hoàn thiện và sẽ được trình Bộ Chính trị trong tháng 9 để xin ý kiến, với hy vọng trình Quốc hội trong kỳ họp tháng 10 sắp tới, để có thể bố trí vốn trung hạn vào năm 2025.
Về nguồn vốn đầu tư, tổng mức đầu tư của dự án dự kiến vào khoảng 67 tỷ USD, chủ yếu từ vốn đầu tư công. Theo nghiên cứu từ các quốc gia có mạng lưới đường sắt tốc độ cao, Nhật Bản đã đầu tư vào tuyến đường sắt đầu tiên vào năm 1950 khi GDP bình quân đầu người khoảng 250 USD; Trung Quốc bắt đầu vào năm 2005 với GDP đầu người đạt 1.753 USD, và Indonesia vào năm 2015 khi GDP đầu người là khoảng 3.322 USD. Trung Quốc hiện sở hữu mạng lưới đường sắt cao tốc dài nhất thế giới với năm tuyến đạt tốc độ 350 km/h.
Tại Việt Nam, theo nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới, thời điểm hiện tại là phù hợp để xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao, khi GDP bình quân đầu người năm 2023 đạt khoảng 4.282 USD và dự kiến sẽ đạt khoảng 7.500 USD vào năm 2030.
Bộ GTVT và Bộ Tài chính cho rằng việc sử dụng vốn đầu tư công cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam sẽ không vượt quá mức trần nợ công. Dự kiến, nợ công có thể tăng từ 38% lên khoảng 50%, nhưng vẫn trong giới hạn cho phép. Nếu có thể vay vốn ưu đãi từ các tổ chức tài chính quốc tế hoặc các quốc gia khác, có thể sẽ xem xét bổ sung nguồn vốn.
Ngoài dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, ngành đường sắt cũng đang thúc đẩy triển khai dự án tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Dự án này có tổng mức đầu tư khoảng 11 tỷ USD, sử dụng công nghệ điện khí hóa và dự kiến khởi công vào cuối năm 2027. Khi hoàn thành, dự án sẽ kết nối đồng bộ mạng lưới đường sắt Việt Nam với hệ thống đường sắt quốc tế, mở ra cơ hội phát triển mới và nâng cao hiệu quả vận tải đường sắt của Việt Nam.
>>> Xem thêm: TP. HCM khẩn trương gỡ vướng, sớm khép kín vành đai 2 đoạn qua TP.Thủ Đức
