Sự hình thành của Cảng hàng không quốc tế Long Thành là đòn bẩy chiến lược, định hình lại không gian phát triển của toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Để phát huy tối đa tiềm năng của dự án, TP.HCM và Đồng Nai đang gấp rút xây dựng mạng lưới đường sắt đô thị liên vùng. Trong đó, việc phát triển Metro phía Đông TP.HCM kết nối sân bay Long Thành được xem là giải pháp then chốt để giải quyết áp lực giao thông đường bộ, đồng thời tạo ra “mạch máu” kết nối trực tiếp các trung tâm kinh tế lớn với cửa ngõ hàng không quốc tế trong tương lai.
Dưới đây là các dự án metro trọng điểm kết nối thẳng đến sân bay Long Thành đang được đẩy nhanh tiến độ, nhằm đảm bảo khả năng kết nối đa phương thức của khu vực.
Tuyến Metro số 1 nối dài sân bay Long Thành
Dự án này đóng vai trò mở rộng phạm vi phục vụ của tuyến Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên hiện hữu, tạo hành lang vận tải xuyên suốt từ trung tâm TP.HCM tới “trái tim” sân bay Long Thành.
- Vị trí & Lộ trình: Tuyến có chiều dài khoảng 43,5 km, bắt đầu từ ga Suối Tiên (TP.HCM) và kết thúc tại sân bay Long Thành (Đồng Nai).
- Địa phận đi qua: Dự án chạy qua phường Long Bình, Đông Hòa (TP.HCM) và hàng loạt khu vực tại Đồng Nai gồm Biên Hòa, Trấn Biên, Long Hưng, Phước Tân, Tam Phước, Nhơn Trạch, Long Thành và xã An Phước.
- Quy mô: Tốc độ thiết kế tối đa 120 km/h; dự kiến bố trí 6 nhà ga chính và 5 nhà ga dự phòng tại các điểm TOD; có 1 depot phục vụ vận hành.
- Tiến độ: Dự án được đề xuất đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BT. UBND TP Đồng Nai hiện đang đẩy mạnh công tác kiểm đếm, thu hồi đất để chuẩn bị mặt bằng từ nay đến cuối năm 2026.
>>> Xem thêm: Cập nhật tiến độ tuyến Metro số 1 nối dài sân bay Long Thành
Tuyến Metro Thủ Thiêm – Long Thành
Được ví như “mạch máu” chiến lược, tuyến metro này tập trung vào việc rút ngắn khoảng cách giữa khu đô thị mới Thủ Thiêm – trung tâm tài chính tương lai của TP.HCM với sân bay Long Thành.
- Vị trí & Lộ trình: Tuyến có chiều dài 47,7 km, bắt đầu từ ga Thủ Thiêm (TP.HCM) và kết thúc tại Depot Cẩm Đường (Đồng Nai).
- Địa phận đi qua: Tại TP.HCM, tuyến đi qua các phường Bình Trưng, Long Trường; tại Đồng Nai, tuyến đi qua các xã/phường Nhơn Trạch, Long Thành, Long Phước, Xuân Quế và Xuân Đường.
- Quy mô: Toàn tuyến quy hoạch 18 nhà ga, trong đó giai đoạn đầu ưu tiên triển khai 14 nhà ga để tối ưu vốn.
- Tiến độ: UBND TP.HCM đã giao Công ty Đại Quang Minh nghiên cứu lập báo cáo khả thi. Dự án đang được thúc đẩy các thủ tục hành chính và dự kiến khởi công vào tháng 9/2026.
>>> Xem thêm: Tiến độ mới nhất dự án đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành
Tuyến Metro Vũng Tàu – Long Thành
Để hoàn thiện bức tranh liên vùng, tuyến metro số 3 (Vũng Tàu – Bà Rịa – Phú Mỹ) đang được xem xét kéo dài tới sân bay Long Thành, giải quyết nhu cầu di chuyển cực lớn từ dải đô thị ven biển.
- Vị trí & Lộ trình: Xuất phát từ trung tâm Vũng Tàu, đi theo các trục đường chính của Bà Rịa – Vũng Tàu và được đề xuất kéo dài qua TP. Phú Mỹ để kết nối thẳng vào sân bay Long Thành.
- Tầm quan trọng: Việc nối dài giúp hành khách từ Vũng Tàu tiếp cận sân bay mà không cần quá cảnh phức tạp. Tàu nhanh trên tuyến này dự kiến chỉ mất 30 phút để đến sân bay, giúp liên thông hành lang kinh tế Vũng Tàu – Đồng Nai – TP.HCM.
- Tiến độ: Hiện dự án đang ở bước đề xuất chủ trương nghiên cứu kéo dài. Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR) đã kiến nghị UBND TP.HCM xem xét để phối hợp với Đồng Nai thống nhất cơ chế triển khai đoạn tuyến qua địa phận khu vực.
Lộ trình di chuyển bằng Metro đến sân bay Long Thành
Ba tuyến Metro phía Đông TP.HCM sẽ mở rộng kết nối từ các khu vực trọng điểm đến sân bay Long Thành:
- Từ trung tâm TP.HCM và khu Đông: Sử dụng trục Metro số 2 kết nối trực tiếp với tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành.
- Từ hướng Bình Dương và Thủ Đức: Tuyến Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên nối dài đóng vai trò trục xương sống, cho phép hành khách trung chuyển thuận lợi đến khu vực sân bay.
- Từ hướng Vũng Tàu: Tuyến Metro số 3 sau khi được kéo dài qua Đồng Nai đến sân bay Long Thành sẽ tạo hành lang thông suốt, đưa du khách từ Vũng Tàu – thành phố du lịch biển thuận tiện tiếp cận sân bay.
Ngoài các lộ trình trên, để di chuyển từ sân bay Tân Sơn Nhất đến sân bay quốc tế Long Thành, người dân có thể lựa chọn lộ trình metro phù hợp dưới đây:
- Phương án 1 (Ưu tiên triển khai): Hành khách di chuyển từ sân bay Tân Sơn Nhất đến ga Bà Quẹo, sau đó đi theo tuyến Metro số 2 đến ga Thủ Thiêm. Tại ga Thủ Thiêm, hành khách chuyển tiếp sang tuyến đường sắt metro Thủ Thiêm – Long Thành để đến sân bay.
- Phương án 2: Từ sân bay Tân Sơn Nhất, hành khách đi metro số 6 đến khu vực ga Phú Hữu. Tại đây, hành khách sử dụng chung hạ tầng của tuyến Metro Thủ Thiêm – Long Thành để di chuyển đến sân bay.
- Phương án 3: Hành khách đi metro số 4 từ sân bay Tân Sơn Nhất đến ga Bến Thành, sau đó chuyển sang metro số 2 để đi đến ga Thủ Thiêm. Từ ga Thủ Thiêm, hành khách tiếp tục lộ trình bằng tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành để đến sân bay.
- Phương án 4: Hành khách đi metro số 2 đến ga Bến Thành , sau đó chuyển sang metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên. Từ đây, hành khách kết nối sang tuyến metro số 2 của Đồng Nai (MRT2) rồi tiếp tục di chuyển đến sân bay Long Thành.
Metro phía Đông TP.HCM kết nối sân bay Long Thành – Bệ phóng đưa mô hình TOD vào thực tiễn
Việc hình thành mạng lưới Metro phía Đông TP.HCM kết nối sân bay Long Thành không chỉ đơn thuần là bài toán giao thông, đây còn là một đòn bẩy cho hệ sinh thái TOD tương lai. Sự đồng bộ này sẽ tạo ra những giá trị đột phá:
Giải bài toán Giao thông – Kết nối
- Giảm tải áp lực đường bộ: Chia sẻ lưu lượng đáng kể cho các tuyến huyết mạch như Cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây và Quốc lộ 51, hạn chế ùn tắc cửa ngõ.
- Vận tải hành khách khối lượng lớn: Thiết lập trục kết nối tốc độ cao, rút ngắn thời gian di chuyển giữa sân bay Tân Sơn Nhất – Long Thành và các đô thị vệ tinh (Vũng Tàu, Bà Rịa, Phú Mỹ) chỉ còn khoảng 30 phút.
- Liên thông vùng: Tạo hành lang xuyên suốt từ trung tâm TP.HCM (Thủ Thiêm, Bến Thành) qua Đồng Nai đến tận cửa ngõ biển Vũng Tàu.
Tối ưu hóa hiệu quả khai thác Cảng hàng không
- Đáp ứng nhu cầu khổng lồ: Giải quyết bài toán di chuyển cho khoảng 70% hành khách từ sân bay Long Thành có nhu cầu về TP.HCM.
- Nâng tầm cửa ngõ quốc tế: Hoàn thiện hạ tầng kết nối đa phương thức (đường bộ – đường sắt – metro), đảm bảo sân bay Long Thành vận hành tương xứng với quy mô của một siêu cảng hàng không quốc tế.
Động lực Kinh tế & Logistics
- Hình thành hành lang kinh tế mới: Tạo “xương sống” kết nối các trung tâm lớn (TP.HCM – Biên Hòa – Long Thành – Vũng Tàu), thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động thương mại, dịch vụ. Nâng cao hiệu suất logistics, cắt giảm thời gian lưu kho và vận chuyển.
Tái cấu trúc không gian đô thị (Mô hình TOD)
- Giãn dân hiệu quả: Định hình lại không gian đô thị, giảm tải áp lực dân số cho lõi trung tâm TP.HCM.
- Khai thác tiềm năng quỹ đất: Mở ra không gian phát triển mới cho các chuỗi đô thị, khu công nghiệp và dịch vụ dọc trục giao thông (đặc biệt là hành lang sông Đồng Nai).
- Đô thị hóa bền vững: Tạo nền tảng để phát triển các khu đô thị TOD hiện đại, tích hợp giao thông – dịch vụ – đời sống trong một hệ sinh thái đồng bộ.
Với lộ trình hoàn thành các tuyến đường sắt đô thị vào năm 2030 (bao gồm các tuyến Metro phía Đông TP.HCM kết nối sân bay Long Thành), đây là chuỗi “mắt xích” hạ tầng quan trọng để đưa vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trở thành một trung tâm trung chuyển hàng không và thương mại hàng đầu khu vực.
